Auke de Groot ziet een ander Staveren in zijn geheugen

 Goedemiddag,

 Mijn naam is Auke de Groot senior, 68 jaar en geboren en getogen Staverse. Mijn vraag: kunnen jullie meewerken aan betaalbare woningen voor de Staverse jeugd in Koepoort? Staveren als toegangspoort voor de recreatie in Friesland, heeft de jeugd nodig om te blijven bestaan. Als er geen jeugd meer is, dan is er geen verenigingsleven meer, geen scholen, geen feesten, geen winkels en geen horeca meer. Dan hebben we straks een bejaardencentrum en recreatiehuizen. Hoe kunnen jullie meewerken aan het bouwen van recreatiewoningen, terwijl er een landelijk tekort aan huizen is? Luister alsjeblieft wat meer naar de Staverse bevolking! Dankjewel.

 

Daar komt hij aan. Op de fiets, jasje open en een lach op zijn gezicht. ‘’Je wilt een rondje maken door Staveren toch? Laten we gelijk beginnen.’’ Hij is één van de beste gidsen die je je kan wensen. Auke de Groot is een trotste Staverse in hart en nieren. Hij groeide hier op. Werd hier vader en is inmiddels een trotse opa. Het familiebedrijf van de Groot bestaat dit jaar precies 120 jaar. Het begon als zeilmakerij en nu vier generaties verder nog steeds actief. Nu zijn het namelijk twee bedrijven. Er is een scheepstuigerij en de kinderen van Auke hebben het bedrijf in de olietransport van hem overgenomen.

 

Het is een kalme dag in Staveren. Je komt een handje vol mensen tegen op straat en voor de rest is het muisstil. Het is typisch zo’n dag dat je vertrekt met een winterjas die je halverwege de dag losritst, omdat het toch warmer is dan je denkt. De eerste straat waar we ingaan is gelijk al heel belangrijk voor Auke. Het is naast de sluis bij de oude haven. Auke is in deze straat opgegroeid. ‘’Deze sluis bestaat al sinds 1576 en in het huis ernaast woonde ik. Wat ik mij nog kan herinneren van die tijd is dat ik hier altijd verstoppertje speelde met mijn vrienden uit de buurt. We wisten dan precies welke stegen we in moesten gaan en waar we ons konden verstoppen. Een mooie tijd,’’ glimlacht hij.

We vervolgen onze weg. In gedachte ziet Auke de groentewinkels, slagerijen en het postkantoor van vroeger. Typerend voor de jeugd van Auke is het huis van de ‘’televisieman’’. Op deze plek was het huis met de enige televisie in die tijd. ‘’ Iedereen kwam bij hem langs om tv te kijken. Dan stonden er 10 paar schoenen voor de deur en zaten we allemaal voor de buis gekluisterd.’’

Het huis van de ”televisieman”

Wat volgens Auke niet kan ontbreken in de rondleiding door het oude stadje, is een bezoek aan het oude stadhuis. Het is omstreeks 1880 gebouwd. In 1984 is de gemeente Staveren opgeheven en dus verloor het stadhuis haar oorspronkelijke functie. ‘’Vroeger hadden wij hier een burgemeester die heel erg onder de mensen was. Je kon altijd bij hem binnenlopen en even een kop koffie drinken. Tegenwoordig wordt er op afstand geregeerd. Als je de burgemeester nu wilt spreken, kan je pas over een jaar terecht,’’ zegt Auke cynisch.

De wandeling met een stadsjongen als Auke, gaat precies op de manier hoe je het voor je ziet. Achter ieder gebouw, straat en grasveld zit een verhaal. Regelmatig gaat het vingertje even omhoog om een oude buurjongen, neef of medestedeling te begroeten. Soms wordt er even een tussenstop gemaakt voor een praatje over dingen waar je als buitenstaander niks van begrijpt. ‘’We kennen elkaar allemaal hier.’’ Daarom hoopt Auke ook dat Staveren zo veel mogelijk hetzelfde blijft. ‘’Ik zie deze stad met de dag veranderen. Het wordt steeds stiller. In de winter is het altijd wat rustiger, maar er komen ook steeds meer tweede woningen. Deze huizen zijn van mensen die driekwart van het jaar ergens anders wonen. Dit zorgt er alleen maar voor dat deze stad langzaam in slaap valt en nog rustiger wordt. Ik snap ook dat het allemaal niet hetzelfde kan blijven als 30 jaar geleden, maar ik hoop dat er zoveel mogelijk permanente bewoners blijven. De woningnood onder starters is een landelijk probleem. Ook hier in Staveren moeten er mensen soms noodgedwongen verhuizen. Dat is echt zonde. De typische cultuur van Staveren moet blijven.’’ Auke zit bewust niet bij een vereniging om bijvoorbeeld aan de bel te trekken bij de gemeente. ‘’Mijn broer heeft zich jarenlang ingezet voor de stad en er is niks uitgekomen. Ik weet dat de mensen van de verenigingen keihard hun best doen, maar er wordt uiteindelijk toch niet naar je geluisterd.’’ Zo blijft Auke dus met een machteloos gevoel toekijken naar hoe zijn Staveren verandert.  Auke heeft wel een bericht ingesproken. Gericht naar de gemeente. Dit geluidsfragment, ontvingen wij voor ons item over een nieuwbouwproject in Staveren.

De familiebedrijven van de Groot zijn onlosmakelijk verbonden met de stad. Auke zijn opa, Meindert, begon in 1904 een zeilmakerij. Het bedrijf werd later een oliehandel en kwam uiteindelijk in de olietransport terecht. De derde generatie, Auke en zijn broer Henk, namen het bedrijf over en splitste zich na 12 jaar op. Henk ging verder als scheepstuigerij en Auke nam de olietransport op zich. Auke heeft verschillende schepen gehad. De Stavere, Stavordia en Starum. Ze zijn allemaal vernoemd naar de geliefde stad van de familie. ‘’De mooiste herinneringen heb ik bij motorschip Stavo.

Auke (links) als kind met zijn ouders

Op dit schip heb ik bemand en ben ik later zelf schipper geweest. Onze kinderen zijn op dit schip groot gebracht. Toen dit schip werd verkocht, moest ik wel even slikken.’’ Nu is Auke met pensioen en hebben zijn kinderen het bedrijf overgenomen. Al generaties is de identiteit van de familie de Groot verweven met het bedrijf. De twee bedrijven staan symbool voor continuïteit en ook loyaliteit. Want zoals ze zelf zeggen: ‘’mondelinge akkoorden werken nog op deze plek.’’

 

 

 

Als eerste bezoeken we de scheepstuigerij. Henk zijn zoon heeft het bedrijf van hem overgenomen. De ruimte is gevuld met rollen touw, lange stalen draden, moertjes en tonnen. Henk is ook op de zaak en komt ons tegemoet ‘’Ben jij onze nieuwe medewerker,’’ grapt hij. Na een kort onderonsje vertrekken we en gaan we naar A. de Groot Olietransport. In beide bedrijven zie je veel referenties naar vroeger. Je ziet oude borden, onderdelen van schepen en zelfs oude schepen die nog in takt zijn. Ieder onderdeel is wel verbonden aan verhalen van vier generaties de Groot. Als twee levende erfenissen opgeslagen in de stad.

Een bezoek aan Museum ’t Ponthús

We praten op kantoor verder over de fase waar Auke zich nu bevind in zijn leven. Hij heeft 50 jaar lang in de olietransport gezeten en nu is hij gepensioneerd en een trotse opa. ‘’Ik merk dat ik nu meer waarde hecht aan het zien van oude bekenden. Vroeger had ik daar minder oog voor, maar nu vind ik dat toch heel erg mooi. Verhalen ophalen en met elkaar dollen.’’ Nu hij opa is, maakt hij zich nog meer zorgen om de toekomst van Staveren. ‘’Ik ben gewoon bang dat mijn kleinkinderen gaan opgroeien in een leeg Staveren. Misschien kunnen ze niet eens een huis krijgen hier. Daarom vind ik die ontwikkeling van tweede woningen hier ook niks. Het beeld van Staveren als spookstad, wordt daardoor alleen maar groter.’’ De kleinkinderen van Auke zijn nu nog jong en onbevangen. Zij merken deze ontwikkeling nog niet. Hun opa denkt ondertussen met weemoed terug aan het bruisende Staveren uit zijn jeugd.