Minder jongerenoverlast in Bilgaard? “Negen van de tien keer zijn het gewoon knuffelbeertjes”
BILGAARD – Jongeren die voorbijgangers bespugen, brandjes in het Leeuwarder Bos en een garagebox in De Kei die uitgroeide tot een hangplek. Ook in Bilgaard zijn de afgelopen jaren incidenten geweest waarbij jongeren voor overlast hebben gezorgd. Toch spreken jongerenwerkers Bouchra Nouâmane en Jacky Latumalea van Amaryllis Leeuwarden niet van een structureel probleem. Waarom lijkt jongerenoverlast in Bilgaard beperkt te blijven, terwijl andere wijken wel regelmatig met problemen kampen?
“Bilgaard is zo’n wijkje waar weleens incidenteel iets gebeurt”, zegt Latumalea. “Dan kan de overlast wel voor een langere tijd aanhouden, maar uiteindelijk is het ook weer weg.”
Een voorbeeld daarvan speelde anderhalf jaar geleden in De Kei, een straat in Bilgaard. Daar groeide een garagebox uit tot een ontmoetingsplek voor jongeren. Volgens Nouâmane creëerden jongeren hun eigen hangplek, zonder begeleiding van volwassenen. “Er was een specifieke groep binnen. Als je dat als bewoner zag, kon ik me voorstellen dat je dacht: wat gebeurt daar? Dat stukje intimidatie kan ik me ook wel in vinden”, zegt ze.
Ook Latumalea begrijpt de frustratie van bewoners. “De inwoners van De Kei hebben hier best veel last van gehad. Dat is begrijpelijk, dat jongeren daar dingen deden die gewoon niet kunnen.” De problemen hielden langere tijd aan, maar verdwenen uiteindelijk na ingrijpen van verschillende partijen.
Er waren ook een aantal brandjes geweest in het Leeuwarder Bos in mei 2026. Omrop Fryslân berichtte eerder over de brandjes. Volgens Omrop Fryslân was de oorzaak hiervan niet bekend. Er werd gedacht aan kampvuurtjes die uit de hand waren gelopen. Zulke gebeurtenissen kunnen indruk maken op bewoners. Toch vindt Jacky het lastig om te spreken van structurele jongerenoverlast. “Of het echt structurele overlast is, durf ik eigenlijk niet te zeggen. In mijn ogen niet, maar incidenteel gebeurt er weleens wat in de wijk. Dat zeker.”
Over wijkgrenzen heen
Volgens de jongerenwerkers wordt jongerenoverlast tegenwoordig minder sterk aan één wijk gekoppeld dan vroeger. Jongeren trekken door de hele stad en spreken af met vrienden uit verschillende buurten. “Vroeger waren jongeren veel meer gericht op hun eigen gebied. Nu is alles ontzettend mobiel. Iedereen gaat overal en nergens naartoe”, zegt Nouâmane. “Leeuwarden is niet zo groot, dus het is allemaal best wel bereikbaar.” Dat ziet Latumalea ook terug bij incidenten. Jongeren die betrokken zijn bij problemen in Bilgaard wonen lang niet altijd in de wijk zelf. “Die jongeren komen naar Bilgaard omdat ze daar vrienden hebben. Maar ik denk dat bij de grootste overlastmomenten in Bilgaard ook jongeren betrokken waren die niet uit Bilgaard zelf kwamen.” Daardoor is het volgens de jongerenwerkers lastig om precies te zeggen waar overlast ontstaat en waar die ophoudt.
De vraag is dan ook of overlast daadwerkelijk afneemt of zich simpelweg verplaatst. Dat zogenoemde waterbedeffect wordt regelmatig genoemd wanneer problemen op de ene plek verdwijnen en ergens anders weer opduiken.
Latumalea ziet wel dat een paar andere wijken in Leeuwarden vaker met incidenten te maken hebben. “Camminghaburen is wel een wijk waar momenteel veel vuurwerkoverlast speelt. Daar worden dingen opgeblazen, een grote chaos. Maar of overlast vanuit Bilgaard naar Camminghaburen is gegaan, dat denk ik niet.” Ook de Vrijheidswijk, het skatebaantje in Huizum en de Westeindes komen volgens hem geregeld in beeld als het gaat om jongerenoverlast. Bilgaard veel minder. Nouâmane herkent dat beeld. “Bilgaard is niet als een heel herkenbare wijk waar jongerenoverlast structureel, bijvoorbeeld elk jaar, terugkomt. Daar onderscheidt de wijk zich wel in.”
Sociale controle
Waarom lijken problemen in Bilgaard vaak tijdelijk te blijven?
Volgens beide jongerenwerkers speelt de hoge mate van sociale controle in de wijk daarin een belangrijke rol. Bewoners kennen elkaar en weten vaak wie bij welke familie hoort. “Je weet gewoon wie waar op straat hangt. Je weet wie de ouders van die persoon zijn. Dat scheelt een hoop”, zegt Latumalea. Daardoor kunnen jongerenwerkers, de wijkagent en ouders sneller contact leggen wanneer er problemen ontstaan. Nouâmane benadrukt dat dit contact vaak al bestaat voordat er iets misgaat. “We kennen het systeem en de jongeren vaak al langer dan het moment waarop er incidenten zijn”, vertelt ze. “Door de relatie die je hebt opgebouwd, kun je jongeren ook adviseren in wat je wel of niet moet doen.” Dat voorkomt niet ieder incident, maar maakt het volgens haar wel makkelijker om jongeren aan te spreken wanneer dat nodig is.
Volgens Latumalea speelt ook beeldvorming een rol. Een groep jongeren met hoodies of op fatbikes kan op bewoners soms bedreigend overkomen, terwijl er in werkelijkheid weinig aan de hand is. “Negen van de tien keer zijn het gewoon allemaal knuffelbeertjes”, zegt hij lachend. Dat betekent volgens hem niet dat bewoners zich nooit zorgen mogen maken. Wel vindt hij dat volwassenen voorzichtig moeten zijn met het trekken van snelle conclusies. “Als jongeren al ergens zitten als groep, bijvoorbeeld bij het winkelcentrum, vinden sommige mensen dat al overlast.” Volgens de jongerenwerker werkt het vaak beter om op vriendelijke wijze contact te maken dan om jongeren direct als probleemgroep te benaderen.
Naast de sociale controle speelt het wijkcentrum een belangrijke rol. Het is een plek waar bewoners elkaar ontmoeten en jongeren terechtkunnen voor activiteiten en ondersteuning. “Het is wel echt een bruisend hart, het wijkcentrum”, zegt Latumalea. Doordat veel vrijwilligers zelf in Bilgaard wonen, weten ze wat er speelt in de wijk. Ook de samenwerking met de politie en het wijkteam helpt daarbij. De politie houdt er iedere dinsdag spreekuur en medewerkers van het wijkteam houden er inloop. “Dat zorgt ervoor dat je veel sneller de cultuur en de wijk leert kennen. Je kunt snel handelen als dat nodig is en beter inspelen op de vragen die de wijk heeft”, vertelt Latumalea. Ook Nouâmane is positief over het wijkcentrum. Vooral de toegankelijkheid vindt ze belangrijk. “Jongeren weten dat ze daar terechtkunnen. In vakanties organiseren ze veel activiteiten voor verschillende leeftijdsgroepen. Ze maken die plekken eigenlijk openbaar, zodat jongeren weten: hier kunnen we ook naartoe.”
Het wijkcentrum biedt onder meer activiteiten aan via Junior Up, een initiatief voor jongeren. Er is bijvoorbeeld een kookclub, waar jongeren leren koken en bewuster met geld leren omgaan. Jacky legt uit dat daar meer achter zit dan alleen samen koken. “We proberen die kinderen iets aan te bieden qua eten. Ten tweede kunnen we ze financieel wat bewuster maken. En we kijken of ze iets voor de maatschappij kunnen betekenen, bijvoorbeeld door voor hun ouders te koken.” Zo leren jongeren niet alleen praktische vaardigheden, maar ontdekken ze ook wat het betekent om iets voor een ander te doen. Tegelijkertijd ontstaat er contact met de jongerenwerkers. “Veel activiteiten zijn een middel om een relatie op te bouwen en te signaleren wat ons opvalt”, vertelt Nouâmane. “Een jongere zal niet gelijk zeggen dat het niet goed gaat. Doordat je dingen aanbiedt en in gesprek gaat, kun je dichter bij jongeren komen.” De vragen die jongeren stellen, lopen uiteen. Soms willen ze weten hoe ze studiefinanciering moeten aanvragen of wat ze moeten regelen als ze achttien worden. Andere jongeren zoeken hulp bij het vinden van een baan of vertellen over problemen thuis. “De vraag is echt divers, het is niet één thema”, zegt Latumalea. Het jongerenwerk richt zich op jongeren van 10 tot 27 jaar. De behoeften verschillen sterk per leeftijd. Volgens Nouâmane is het daarom belangrijk om steeds te kijken wat iemand nodig heeft. Het wijkcentrum trekt ook jongeren uit andere delen van Leeuwarden. Activiteiten, jongerenavonden en evenementen maken Bilgaard een aantrekkelijke plek om elkaar te ontmoeten.
“Overlast kun je nooit helemaal wegdenken”
De jongerenwerkers benadrukken dat Bilgaard geen wijk zonder problemen is. Incidenten blijven voorkomen en bewoners kunnen daar terecht last van hebben. “Overlast kun je nooit helemaal wegdenken”, zegt Nouâmane. “Er is eigenlijk altijd wel een vorm van overlast, maar je moet ook kijken naar de mate waarin.” Volgens Latumalea en Nouâmane blijft Bilgaard vooral een wijk waar problemen meestal tijdelijk zijn en niet uitgroeien tot een structureel probleem.

Recente reacties