Met een licht gekraak gaat de deur van het vliegtuig open. De Oeigoerse Jamila blijft een fractie van een seconde staan voordat ze naar voren loopt. De prikkelende winterlucht wordt vervangen door de warmte van het toestel. Ze wordt begroet door onvriendelijke witte lampen. De muffe geur, typisch voor passagiersvliegtuigen, vult haar neus. Haar maag voelt strak, alsof er een knoop in zit die niet los wil. Ze weet niet of dit komt door het opstijgen, of door de spanning die ze voelt bij het achterlaten van haar jonge kinderen bij vrienden in Turkije. Zelf gaat ze een veilig thuis zoeken voor hun gezin in Nederland.

Jamila voelt het gewicht van die beslissing bij elke stap die ze zet. Terwijl ze richting haar stoel in het vliegtuig loopt, denkt ze terug aan de laatste keer dat ze op de vlucht was voor de Chinese overheid. Opnieuw is ze onderweg, opnieuw is op zoek naar een plek waar haar gezin ooit weer samen kan zijn.

Jamila is Oeigoers. Uit angst voor vervolging ontvlucht ze op jonge leeftijd in haar eentje Oost-Turkestan. Turkije wordt haar eerste toevluchtsoord. Wat er met haar familie is gebeurd, weet ze niet. Twee maanden na haar vertrek verdwijnt al het contact, maar ze moet doorzetten. In Turkije ontmoet Jamila later haar man, ook afkomstig uit Oost-Turkestan. Samen krijgen ze twee kinderen. Voor het eerst in lange tijd voelt haar leven weer enigszins stabiel.

In 2017 vertrekt haar man voor werk naar Dubai en hoort ze niks meer van hem. Dagen worden weken, weken worden maanden. Jamila hoort niets meer van hem. Net als veel andere Oeigoeren is hij opgepakt door de Chinese overheid. Het verlies is ongrijpbaar, maar ze moet doorzetten. Een aantal jaar later ontvangt Jamila zelf een bericht via WeChat. Ook zij en haar kinderen blijken doelwit te zijn. Met trillende handen legt ze haar telefoon neer. Ze haalt diep adem en snelt zich naar de familiecomputer. In paniekerige spoed spit ze de zoekmachine door. Namen van landen, stuk voor stuk weinigzeggend, vliegen voorbij op het scherm totdat eentje haar aandacht grijpt: Nederland.

 Eerste stappen in Nederland
 Nog geen week na het bericht op WeChat voelt Jamila de Nederlandse regen op haar wangen vallen wanneer ze het vliegtuig uitstapt op Schiphol. Ze loopt gehaast de drukke Terminal in, haar hoofd iets gebogen. Nog voordat ze haar bril kan ontdoen van de regendruppels, spreekt een lange man van de marechaussee haar aan. Kijkend naar zijn uniform, zijn houding, zijn blik – alles in haar lichaam staat meteen op scherp.In een taal die ze nauwelijks begrijpt, vraagt hij of ze Oeigoers is en of ze met hem mee wil lopen.De angst trekt als een golf door haar lichaam. Haar ademhaling versnelt terwijl ze hem volgt. Zal deze intimiderende man hetzelfde zijn als de onheilspellende politie van haar thuisland?

De marechaussee begeleidt haar naar een kleine, donkere kamer. Niemand legt uit wat er gaat gebeuren. De stilte voelt zwaar op haar borst en de wijzers van de klok lijken amper te bewegen. Haar gedachten schieten alle kanten op. Wat als ze haar terugsturen? Wat als ze haar kinderen nooit meer ziet? Dit keer worden haar wangen niet nat van de regen, maar van de tranen die ze niet meer kan tegenhouden. Enige tijd later komt er een tweede marechaussee binnen, zichtbaar verrast door haar verdriet. Er wordt een tolk geregeld. Voorzichtig begint Jamila te vertellen. Over haar afkomst, haar man, haar kinderen, maar nog niet alles. De angst dat ze het verkeerde zegt, is nog te groot.

Na het gesprek wordt Jamila overgebracht naar een opvangcentrum in Amsterdam en later naar een asielzoekerscentrum. In minder dan twee weken heeft ze waar ze zo naar verlangde: Een Nederlands identiteitsbewijs. Met stevige grip op het kostbare document, gaat ze nogmaals door de douane op Schiphol. Deze keer de andere kant op, terug naar haar kinderen in Turkije. Elke tien dagen vliegt Jamila heen en weer tussen Nederland en Turkije. Steeds opnieuw afscheid nemen, steeds opnieuw haar kinderen achterlaten. Drie maanden lang houdt ze deze uitputtende routine vol. Tot eindelijk het bericht komt waar ze op hoopt: de visums voor haar jonge kinderen zijn goedgekeurd. Dit keer keert Jamila samen met haar zoon en dochter terug naar Nederland. Ze knijpt hun handen vast tijdens de landing.

 Een nieuw leven opbouwen
 Een nieuw thuis creëren in een nieuw land blijkt moeilijker dan Jamila had gedacht. Vooral haar jongste zoon komt soms verdrietig thuis van school. Andere kinderen begrijpen niet waar hij vandaan komt. Jamila luistert, aait door zijn haar en zoekt naar woorden die hem kunnen troosten.Ondanks alle moeilijkheden, straalt ze de trots voor haar kinderen uit als een felle zomerzon, maar in haar ogen schuilt bezorgdheid voor de moeilijkheden die kind zijn nog met zich meebrengt. Toch gelooft ze dat ze sterker zullen worden, net zoals zijzelf dat moest.

Voor zichzelf ervaart Jamila minder directe confrontaties. Volwassenen tonen vaak meer begrip dan kinderen. Taal vormt wel een voortdurende uitdaging. Waar haar kinderen zich als een jong plantje ontkiemen in de nieuwe taal, gaat dit voor een volwassene met een gewortelde taal wat moeilijker. Desondanks blijft Jamila oefenen. Ze volgt taallessen, krijgt begeleiding van VluchtelingenWerk en probeert haar weg te vinden in een samenleving die nieuw en soms verwarrend is. Wat ze het meest mist, is herkenning. Iemand die haar verhaal begrijpt zonder uitleg.

 Wereldvrouwen
 De zon laat verlegen zijn gezicht zien wanneer Jamila op maandag weer naar haar taallessen gaat. Onderweg naar de bibliotheek laat ze voor de zoveelste keer haar frustraties los over de behoefte aan een ontmoetingsplek voor (migranten)dames met hetzelfde verhaal. Haar Syrische vriendin oppert om de volgende dag naar het inloophuis te gaan. Een kennis genaamd Loes van Nieuwkoop organiseert dan voor het eerst Wereldvrouwen – een initiatief ontstaan vanuit de behoefte aan een laagdrempelige ontmoetingsplek voor dames met een migratieachtergrond. Sindsdien is Jamila elke twee weken met een stomende kop koffie te vinden in het inloophuis. Het is meer dan een activiteit. Het is een moment van rust en gemeenschap.

Een thuis
Licht krakend gaat de deur van het inloophuis open. De prikkende winterlucht wordt vervangen door de warmte die naar buiten vloeit.Ze wacht nog geen fractie van een seconde voordat ze naar binnen stapt. Ze wordt begroet door warme lichten, vrolijk geklets en de geur van verse koffie. Buiten is het grijs en koud, maar binnen voelt het knus en warm – zoals de scène uit een film. Ze gaat zitten, luistert en lacht mee.De verhalen verschillen, maar de gevoelens zijn hetzelfde. Vluchten en verlies, maar ook hoop, liefde en familie. In dit kleine stukje Ommen vindt Jamila wat ze zo lang heeft gezocht: een gemeenschap waarin ze zich veilig voelt.Een plek waar haar kinderen kunnen opgroeien. Een plek die langzaam begint te voelen als thuis.

(De naam van Jamila is wegens privacyredenen geanonimiseerd. Haar echte naam is bij de redactie bekend.)

(Dit is een aangepaste 3.0-versie. Het origineel is te vinden op RTV Vechtdal)